Scrum Master jako Servant Leader

W drodze do zgłębiania tajników Scruma i zdobywania cennego doświadczenia, pełniąc rolę Scrum Mastera, zapewne nie umknęło Waszej uwadze pojęcie 8 postaw Scrum Mastera. Koncept opracowany przez Barrego Overeema jest w naszej ocenie ponadczasowy i śmiało możemy stwierdzić, że inspiruje nas jako Scrum Masterów do jeszcze większej pracy nad sobą. Dodatkowo 8 postaw Scrum Mastera stanowi świetny materiał dydaktyczny dla podkreślania znaczenia roli Scrum Mastera na każdym etapie transformacji w organizacjach.

Jako pierwszą z 8 postaw Scrum Mastera, od której wypada rozpocząć, jest Servant Leader lub w tłumaczeniu dosłownym Przywódca Służebny. Pojęcie, choć nie jest niczym nowym w świecie nowoczesnego leadershipu, budzi nadal wiele kontrowersji, prawdopodobnie dlatego, że słowo “służebny” kojarzyć może się dwuznacznie np. ze służbą, sługusem, wysługiwaniem i innymi bliżej niezdefiniowanymi wyrażeniami. Prostując, autorzy definicji na przełomie dziejów, bo daleko w przeszłość sięgają pierwsze wzmianki o Przywództwie Służebnym, podkreślają wyłącznie pozytywne znaczenie tego słowa. Postawa Służebnego Lidera jest wielce pożądana nie tylko w roli Scrum Mastera, ale również wskazana dla Liderów i Managerów kreujących i wspierających zwinną kulturę pracy w organizacjach. Możemy śmiało stwierdzić, że jest to alternatywne podejście do tradycyjnego Dowodzenia i Kontroli (Command & Control), z którego niechętnie będą chcieli zrezygnować dominujący managerowie.

Wracając do Scrum Mastera i zachowań związanych z byciem Servant Liderem, poniżej wskazujemy najważniejsze według nas elementy postawy.

Scrum Master służy i pomaga innym z pasją.

W zasadzie moglibyśmy zamknąć temat w powyższym zdaniu, jednakże chcielibyśmy podkreślić tutaj ważny element, który ma wpływ na efektywność pracy Servant Lidera. Zgodnie ze Scrum Guide, Scrum Master wspiera  Zespół Deweloperski, Product Ownera oraz organizację. Niestety fakty są takie, że z różnych przyczyn obszar działania Scrum Mastera przeważnie jest ograniczany do współpracy wyłącznie z zespołem. Często jest to spowodowane narzuconymi z góry warunkami, które istnieją w organizacji i w głównej mierze związane są z niezrozumieniem i niedocenianiem roli Scrum Mastera. Zakładając, że nie mamy do czynienia ze złymi intencjami, możemy pokusić się o stwierdzenie, że organizacje w swojej drodze do udoskonalania zwinności mogą nie być w ogóle świadome jak bardzo potrzebują wsparcia SMa. Dlatego wierzymy, że Scrum Master uzbrojony w cierpliwość i pragmatyzm, posiadający plan i wizję na wyniesienie zespołu na wyższy poziom, znajdzie sposób, aby przełamać wszelkie bariery korporacyjne i tym samym będzie wsparciem dla całej organizacji.

Scrum Master buduje prawdziwy zespół.

Nie mamy na myśli tutaj selekcji ludzi do zespołu, a raczej wspieranie bezpiecznego i otwartego środowiska pracy, opartego na wzajemnym zaufaniu. Kluczowym elementem procesu jest promowanie samoorganizacji oraz podkreślanie znaczenia współpracy na rzecz osiągnięcia sukcesu. W myśl idei zza stadionowych boisk: “Wygrywamy i przegrywamy jako zespół”. Budowanie więzi i relacji w zespole jest procesem długofalowym, dostosowanym do sytuacji w samym zespole, np. ze względu na różne osobowości, doświadczenia i umiejętności, zainteresowania, styl pracy, otoczenie, wsparcie i postawę managerów.  Możemy często zauważyć wzorce powtarzalne, ale tak naprawdę każdy zespół jest unikalny i operuje w różnych warunkach, więc nie oszukujmy się, zbudowanie zespołu nie do zatrzymania zajmie trochę czasu nawet doświadczonemu Scrum Masterowi.

Scrum Master wspiera zespół Scrumowy w osiąganiu sukcesów. 

Skuteczne realizowanie celów sprintu, dobra przewidywalność prac zespołu, świetny feedback klientów rozwijanego produktu, nieustanne doskonalenie się zespołu i można z pewnością znaleźć jeszcze więcej przykładów przekładających się na definicję sukcesu. Scrum Master swoim działaniem pomaga zespołowi w osiągnięciu założonych celów i jest niejako cichym bohaterem działającym z ukrycia. Możemy tutaj doszukać się częściowo porównania do komiksowego Batmana służącego miastu Gotham. Ważną kwestią jest jednak to, że Servant Leader NIE przypisuje sobie żadnych zasług i NIE będzie oczekiwał na dedykowane pochwały np. od managerów wysłanych mailem do szerszego grona osób lub specjalnych podziękowań na prezentacji wyników okresowych. 

Scrum Master działa na rzecz rozwoju zespołu i jego członków. 

Elementem pracy Scrum Mastera jest wspieranie ciągłego doskonalenia kompetencji członków zespołu. Jesteśmy przekonani, że większość z Was może również odnaleźć przypadki z doświadczenia, w których zespół deweloperski dzielił się na podzespoły o różnych kompetencjach. Sztandarowy przykład to podzespoły programistów i testerów. Wszystko pracuje na odpowiednio wypracowanym poziomie, wartość jest dostarczana w każdym sprincie i nie ma za bardzo do czego się przyczepić w momencie, gdy wszyscy członkowie zespołu są obecni na pokładzie. Tak zwane schody zaczynają się wtedy, gdy nagle brakuje kompetencji, aby wytworzyć Przyrost spełniający Definition of Done. Dlatego Scrum Master znaczną swoją uwagę poświęca na promowanie cross funkcjonalności w organizacji, aby członkowie zespołu mogli rozwijać dodatkowe umiejętności i ulepszać tym samym swoje rzemiosło. Dzięki temu zespół poradzi sobie nawet w bardzo dynamicznie zmieniających się warunkach, a zmiany w składzie zespołu nie będą, aż tak odczuwalne. 

Scrum Master umacnia zespół.

Umocowanie, czyli tzw. empowerment, jest jednym z kluczowych elementów w strategii budowania zespołu. Scrum Master kreuje środowisko, w którym:

  • wystrzega się przydzielania zadań na rzecz stawiania celów, a odpowiedzialność za opracowanie, planowanie oraz implementację rozwiązań zostaje przeniesiona na zespół
  • współpraca wpisana jest w zespołowe DNA
  • jest przejrzysty dostęp do informacji i otwartość na wymianę wiedzy
  • jest otwartość na dawanie i przyjmowanie feedbacku
  • jest miejsce na konstruktywny “disagreement”
  • porażki są synonimem uczenia się
  • sukces zespołu jest celebrowany i nagradzany, a unika się kultu jednostki

Nie możemy również zapominać o umacnianiu roli Product Ownera, który może nie mieć pełnej możliwości decyzyjnej odnośnie wizji rozwoju produktu. Zdajemy sobie sprawę, że łatwiej powiedzieć, niż zrobić i jest dużo zmiennych wpływających na empowerment zespołu. Dlatego z pewnością do wykonania jest duża praca z zespołem nad wzajemnym zaufaniem oraz wiarą w siebie, jak również z managementem nad budowaniem zaufania i wiary w zespół.

Scrum Master nie ocenia i wychodzi założenia, że wszyscy, z którymi współpracuje mają dobre intencje.

Z czysto psychologicznego punktu widzenia, jako ludzie mamy skłonności do oceniania innych w życiu codziennym. Podczas wielu sytuacji próbujemy dopisać koniec historii, o której początku tak naprawdę nie mamy pojęcia. Scrum Master, mając z tyłu głowy wartości Scrum, nie wyciąga wniosków pochopnie i zanim zacznie działać, sprawdzi dokładnie drugie dno.

Najważniejsze wnioski:

  1. Przyjąć postawę Servant Lidera z pasji, a nie z przymusu.
  2. Być pragmatycznym i nie poddawać się.
  3. Być cierpliwym, bo efekty nie przyjdą od razu.
  4. Budować relacje wzajemnego zaufania.
  5. Być otwartym na eksperymenty proponowane przez zespół.

Mamy nadzieję, że poprzez ten artykuł choć trochę zainspirowaliśmy Cię do autorefleksji, a w Twojej głowie pojawił się pomysł na doskonalenie postawy Lidera Służebnego, który wdrożysz od zaraz. Jeżeli chcesz zgłębić temat Scrum Masteringu zapraszamy na nasze szkolenia